W niedzielę w Krakowie odbywa się referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta Aleksandra Miszalskiego oraz Rady Miasta Krakowa. Lokale wyborcze zostały otwarte o godz. 7 i będą czynne do godz, informuje blogspalinowy.pl, powołując się na gazetakrakowska.pl. 21. Do zakończenia głosowania obowiązuje cisza wyborcza, a w ciągu dnia nie będzie podawana frekwencja. To różni referendum od wyborów powszechnych, w których dane o frekwencji pojawiają się zwykle w określonych godzinach.
Głosowanie prowadzone jest w 453 komisjach na terenie miasta. Jak podano, w 99,9 proc. są to te same lokale wyborcze, w których mieszkańcy głosowali podczas wyborów Prezydenta RP w 2025 roku. Wyborcy powinni udać się do lokalu właściwego dla swojego miejsca zamieszkania. Referendum potrwa do godz. 21 i dopiero po zamknięciu lokali możliwe będzie przekazywanie informacji objętych wcześniej ciszą wyborczą.
Jak wygląda głosowanie w referendum?
Wyborca co do zasady otrzymuje dwie karty do głosowania. Jedna dotyczy referendum w sprawie odwołania Prezydenta Miasta Krakowa, druga — referendum w sprawie odwołania Rady Miasta Krakowa. Na każdej karcie znajduje się pytanie o to, czy wyborca jest za odwołaniem danego organu. Odpowiedź należy zaznaczyć w jednej z kratek: „TAK” albo „NIE”.
Aby głos był ważny, w kratce trzeba postawić znak „X”, „+” albo co najmniej dwie przecinające się linie. Kluczowe jest to, by znak znalazł się tylko w jednej kratce na danej karcie. Jeżeli wyborca zaznaczy dwie kratki albo nie postawi żadnego znaku, głos będzie nieważny. Ta zasada dotyczy osobno każdej z kart referendalnych.
Kiedy referendum będzie ważne?
Referendum gminne w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego pochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne tylko wtedy, gdy weźmie w nim udział odpowiednia liczba wyborców. Próg wynosi nie mniej niż 3/5 liczby osób, które uczestniczyły w wyborze odwoływanego organu. W praktyce oznacza to, że osobno liczy się wymagana frekwencja dla referendum dotyczącego prezydenta miasta i osobno dla referendum dotyczącego rady miasta.
W przypadku Prezydenta Miasta Krakowa punktem odniesienia jest ponowne głosowanie z 21 kwietnia 2024 roku, przeprowadzone po wyborach zarządzonych na 7 kwietnia 2024 roku. Wzięło w nim udział 264 257 osób, licząc według liczby kart ważnych. Trzy piąte tej liczby to 158 555 osób. Tyle musi wynieść udział w referendum dotyczącym odwołania prezydenta, aby było ono ważne.
Dla Rady Miasta Krakowa próg jest wyższy, ponieważ w wyborach zarządzonych na 7 kwietnia 2024 roku udział wzięły 299 652 osoby, również według liczby kart ważnych. Trzy piąte tej liczby daje 179 792 osoby. Oznacza to, że właśnie taka frekwencja jest wymagana, by referendum w sprawie odwołania Rady Miasta Krakowa zostało uznane za ważne.
Kto może zagłosować?
W referendum może wziąć udział każdy wyborca gminy Kraków. Chodzi o osobę pełnoletnią, która jest ujęta w stałym obwodzie głosowania w Centralnym Rejestrze Wyborców gminy Kraków. Głosowanie odbywa się w lokalach właściwych dla miejsca zamieszkania wyborcy, dlatego przed wyjściem warto upewnić się, gdzie znajduje się odpowiednia komisja. Do lokalu należy zabrać dokument ze zdjęciem.
Dokumentem potwierdzającym tożsamość może być m.in. dowód osobisty, paszport, legitymacja szkolna lub studencka, a także prawo jazdy. Komisja na tej podstawie potwierdza dane wyborcy i wydaje karty do głosowania. Po ich otrzymaniu wyborca oddaje głos osobno w każdej z dwóch spraw referendalnych. Lokale pozostaną otwarte do godz. 21.
W kontekście krakowskiego referendum warto też spojrzeć szerzej na bezpieczeństwo w Europie i plan Norwegii, która jako kraj NATO ogłasza „totalną obronę” wobec zagrożenia z Rosji.
