Końcówka maja przynosi w Polsce zaskakujący zwrot w pogodzie. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed przymrozkami, które w nocy z czwartku na piątek mogą pojawić się w części kraju, informuje blogspalinowy.pl, powołując się na wp.pl. Najchłodniej ma być przy gruncie, gdzie temperatura lokalnie może spaść nawet do -2 stopni Celsjusza.
To sytuacja szczególnie ważna dla ogrodników, rolników, sadowników oraz wszystkich osób, które mają na balkonach lub w ogrodach rośliny wrażliwe na chłód. Choć w dzień temperatury mogą wydawać się już typowo późnowiosenne, nocą warunki będą zupełnie inne.
Największym problemem nie będzie sam chłód w powietrzu, ale temperatura tuż przy gruncie — właśnie tam młode rośliny są najbardziej narażone na uszkodzenia.
Gdzie IMGW ostrzega przed przymrozkami?
Ostrzeżenia IMGW dotyczą dziewięciu województw położonych na północy, w centrum oraz na południu Polski. Alerty obejmują zarówno większe regiony, jak i wybrane powiaty, dlatego przed nocą warto sprawdzić lokalną prognozę dla swojej miejscowości.
Ryzyko przymrozków dotyczy województw:
- pomorskiego,
- warmińsko-mazurskiego,
- kujawsko-pomorskiego,
- wielkopolskiego,
- mazowieckiego,
- łódzkiego,
- świętokrzyskiego,
- małopolskiego,
- podkarpackiego.
Według prognoz temperatura powietrza może spaść miejscami do około 3 stopni Celsjusza, ale przy gruncie lokalnie możliwe są wartości ujemne. Najbardziej narażone będą obniżenia terenu, doliny, nieosłonięte pola, łąki oraz miejsca oddalone od zabudowy.
Przymrozki mają mieć charakter lokalny, dlatego różnica między centrum miasta a pobliską wsią może być tej nocy bardzo wyraźna.
Kiedy obowiązują ostrzeżenia?
Alerty dotyczą głównie drugiej części nocy i wczesnego poranka. Ostrzeżenia mają obowiązywać od godziny 1:00 do 5:30 w piątek. To właśnie wtedy temperatura zwykle osiąga najniższe wartości po nocnym wypromieniowaniu ciepła z gruntu.
W praktyce oznacza to, że największe ryzyko pojawi się nad ranem, a nie bezpośrednio po zachodzie słońca. Osoby, które chcą zabezpieczyć rośliny, powinny zrobić to jeszcze wieczorem, zanim temperatura zacznie szybko spadać.
Najzimniej bywa nie wtedy, gdy robi się ciemno, ale tuż przed świtem — i właśnie ten moment może być najgroźniejszy dla upraw.
Dlaczego pod koniec maja znów możliwe są przymrozki?
Za zmianę pogody odpowiada napływ chłodniejszego powietrza oraz wpływ układu wysokiego ciśnienia, określanego jako antycyklon Borys. Taki układ może przynieść spokojniejszą pogodę, ale nocą sprzyja szybkiemu spadkowi temperatury, zwłaszcza przy rozpogodzeniach i słabszym wietrze.
Mechanizm jest prosty: w ciągu dnia ziemia się nagrzewa, ale nocą szybko oddaje ciepło. Jeśli niebo jest bardziej pogodne, a wiatr słaby, ciepło łatwiej ucieka z powierzchni gruntu. Wtedy temperatura przy ziemi może być znacznie niższa niż ta mierzona standardowo na wysokości dwóch metrów.
Dla kogo przymrozki są największym problemem?
Jedna zimna noc nie musi oznaczać poważnych strat, ale wrażliwe rośliny mogą ucierpieć już przy niewielkim spadku temperatury poniżej zera. Szczególnie narażone są młode sadzonki, kwiaty balkonowe oraz uprawy, które zostały niedawno wysadzone do gruntu.
Na przymrozki warto przygotować przede wszystkim:
- pomidory, paprykę i ogórki,
- młode sadzonki warzyw,
- truskawki i rośliny jagodowe,
- kwiaty balkonowe w donicach,
- młode drzewka owocowe,
- rośliny ozdobne w ogrodach.
Najprostsze zabezpieczenie to przykrycie roślin agrowłókniną, lekką tkaniną albo specjalnymi osłonami ogrodniczymi. Donice z balkonów i tarasów najlepiej przenieść bliżej ściany budynku lub do pomieszczenia, jeśli jest taka możliwość.
Przy temperaturze -2 stopni przy gruncie problemem nie jest długa fala mrozu, lecz krótki, poranny spadek temperatury, który może uszkodzić delikatne części roślin.
Co oznacza ostrzeżenie IMGW pierwszego stopnia?
Ostrzeżenie pierwszego stopnia to najniższy poziom alertu meteorologicznego, ale nie oznacza, że sytuację można zignorować. IMGW wydaje je wtedy, gdy prognozowane zjawisko może powodować utrudnienia, lokalne szkody albo zagrożenie dla osób szczególnie narażonych.
W przypadku przymrozków największe ryzyko dotyczy nie codziennego funkcjonowania mieszkańców, lecz rolnictwa, ogrodnictwa i sadownictwa. Dla kierowców taka noc również może oznaczać miejscami chłodny poranek, zwłaszcza na drogach poza miastem, w pobliżu pól, lasów i rzek.
Jak przygotować się na zimną noc?
Przed nadejściem przymrozków warto wykonać kilka prostych działań, które mogą ograniczyć straty. Nie wymagają one specjalistycznego sprzętu, ale trzeba zrobić je odpowiednio wcześnie.
- Sprawdź lokalną prognozę dla powiatu, nie tylko ogólną pogodę dla województwa.
- Przykryj wrażliwe rośliny przed nocą, a nie dopiero nad ranem.
- Donice ustaw przy ścianie budynku lub przenieś do środka.
- Nie podlewaj delikatnych roślin późnym wieczorem zimną wodą.
- Rano zdejmij osłony, gdy temperatura wzrośnie, aby rośliny nie zaparzyły się pod przykryciem.
W takich sytuacjach liczy się lokalność: w jednym miejscu temperatura może utrzymać się powyżej zera, a kilka kilometrów dalej przy gruncie pojawi się przymrozek.
Czy przymrozki oznaczają trwały powrót zimna?
Nie. Prognozowane spadki temperatury mają mieć charakter nocny i lokalny. Nie oznacza to powrotu zimowej pogody, lecz typowe dla przełomu maja i czerwca ochłodzenie, które przy sprzyjających warunkach może dać przygruntowe przymrozki.
Najważniejsze jest więc nie to, czy w ciągu dnia będzie chłodno, ale jak bardzo spadnie temperatura przy ziemi w drugiej połowie nocy. To właśnie ten parametr powinien interesować osoby posiadające ogród, działkę, sad lub świeżo posadzone warzywa.
Przymrozki w maju: najważniejsze informacje
- IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed przymrozkami.
- Alerty dotyczą dziewięciu województw.
- Temperatura przy gruncie może lokalnie spaść do -2 stopni Celsjusza.
- Największe ryzyko wystąpi w obniżeniach terenu.
- Ostrzeżenia obowiązują w nocy z czwartku na piątek, głównie od godz. 1:00 do 5:30.
- Najbardziej narażone są młode rośliny, uprawy i kwiaty balkonowe.
Choć końcówka maja kojarzy się już z początkiem lata, najbliższa noc przypomina, że pogoda nadal potrafi być zdradliwa. W regionach objętych alertami warto zabezpieczyć rośliny i śledzić lokalne komunikaty IMGW, bo przygruntowe przymrozki mogą wystąpić punktowo, ale ich skutki mogą być bardzo konkretne.
Jeśli interesują cię inne zjawiska na niebie, sprawdź też, kiedy w Polsce będzie widoczne zaćmienie Słońca 2026 i o której godzinie najlepiej je obserwować.
