Pomiar prędkości samochodu przy drodze — mandat za 1 km/h i dokładność urządzenia; ilustracja AI

Prędkość i mandat za 1 km/h: nowe pismo nie daje ulgi, a jeden kilometr zmienia rachunek

przez blogspalinow

Nowa odpowiedź opublikowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich nie wprowadza automatycznego odliczania błędu pomiaru prędkości. Dla Ciebie stawką są jednak nie tylko mandaty za 1 km/h ponad limit: przy ograniczeniu do 50 km/h różnica między ustalonymi 80 a 81 km/h oznacza wzrost podstawowego mandatu z 400 do 800 zł.

Stan sprawdzony 18 listopada 2026 r. Obraz główny: umowna ilustracja pomiaru prędkości wygenerowana przez AI, nie zdjęcie rzeczywistej kontroli.

Czy można dostać mandat za przekroczenie prędkości o 1 km/h?

Tak, polski taryfikator obejmuje także takie przekroczenie. Kategoria do 10 km/h przewiduje 50 zł, a ewidencja kierowców przypisuje jej 1 punkt. Sprawdź taryfikator grzywien, pozycję 72 oraz aktualne rozporządzenie o punktach, kod E10. Sam nagłówek o końcu takich mandatów nie zmienia tych zasad.

Powodem powrotu tematu jest aktualizacja Biura RPO z 16 listopada. Rzecznik postuluje uwzględnianie możliwego błędu na korzyść kierowcy już przy nakładaniu sankcji. To postulat dotyczący sposobu ustalenia prędkości, a nie przyzwolenie na szybszą jazdę.

Warto zajrzeć do załącznika. Choć plik na stronie RPO ma w nazwie MSWiA, pismo z 5 listopada 2026 r. jest odpowiedzią Ministerstwa Infrastruktury, podpisaną z upoważnienia ministra przez sekretarza stanu. Dokument mówi, że zespół roboczy nie wypracował dotąd ustaleń w sprawie dopuszczalnego błędu podczas kontroli. Nie jest to przepis dający kierowcom nową ulgę.

Ile wynosi błąd pomiaru prędkości?

Paragraf 21 rozporządzenia metrologicznego rozróżnia warunki badań. Poza laboratorium dopuszczalne błędy graniczne wynoszą ±3 km/h dla prędkości do 100 km/h oraz ±3% wartości mierzonej powyżej 100 km/h. W laboratorium są to odpowiednio ±1 km/h i ±1%.

Nie oznacza to, że każdy pomiar rzeczywiście zawyża wynik o maksimum. Znak ± dopuszcza oba kierunki odchylenia, a wartość graniczna opisuje wymagania wobec przyrządu. Nie możesz traktować 3 km/h jako dodatkowego limitu na znaku.

Tu leży spór: RPO chce wyraźnej zasady uwzględniania niepewności przy karaniu, natomiast ministerialny załącznik wyjaśnia, że wskazane granice odnoszą się do kontroli metrologicznej. Według opisanego w nim stanowiska GITD postępowania prowadzone są obecnie na podstawie wskazania zalegalizowanego urządzenia. Własnoręczne odjęcie trzech od wyniku nie daje więc automatycznie niższego mandatu.

Kiedy jeden kilometr podwaja mandat?

Najłatwiej zobaczyć skutki na dwóch sąsiednich progach. Poniżej przyjmujemy jedno ograniczenie, 50 km/h, oraz prędkość ustaloną jako podstawa odpowiedzialności. To porównanie taryfikatora, nie symulacja gwarantowanego odliczenia błędu.

Własne zestawienie dla ograniczenia do 50 km/h
Ustalona prędkość Przekroczenie Mandat podstawowy Punkty
80 km/h 30 km/h 400 zł 7
81 km/h 31 km/h 800 zł 9
100 km/h 50 km/h 1000 zł 11
101 km/h 51 km/h 1500 zł 13

Kwoty wynikają z pozycji 76–79 taryfikatora, punkty z kodów E03–E06 przywołanego rozporządzenia z 29 maja 2026 r. Przy odpowiedniej recydywie stawki dla przekroczeń powyżej 30 km/h są wyższe; tabela pokazuje kwoty podstawowe. Własny rachunek jest prosty: 800 − 400 = 400 zł więcej, czyli wzrost o 100%. Przy drugim progu różnica wynosi 1500 − 1000 = 500 zł.

Druga para dotyczy też uprawnień. Przy przekroczeniu o ponad 50 km/h grozi zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące. Policja przypomina, że od 3 marca 2026 r. reguła obejmuje nie tylko obszar zabudowany, lecz także drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza nim. Dokładnie 50 i ponad 50 to różne progi. Nie należy też mieszać tej podstawy z opisywanymi osobno zasadami zatrzymania praw za naruszenia na przejazdach kolejowych.

Czy tolerancja fotoradaru oznacza odliczenie od wyniku?

Nie. Próg uruchomienia rejestracji odpowiada na pytanie, czy urządzenie zarejestruje naruszenie. Odliczenie błędu dotyczyłoby tego, jaką prędkość przyjąć później do ukarania. W odpowiedzi GITD udostępnionej przez RPO opisano praktykę ustawiania progu nie niżej niż przekroczenie o 11 km/h; w niektórych lokalizacjach próg bywa większy.

Typowy błąd: dodawanie do ograniczenia najpierw 10 km/h, a potem kolejnych 3 km/h. Te liczby opisują inne kwestie i nie tworzą wspólnego przyzwolenia. Nie przenoś też progu automatycznej kamery na ręczny pomiar policyjny. Na mokrej drodze nawet sam limit może być zbyt wysoki dla warunków; zobacz, dlaczego aquaplaning nie ma jednej bezpiecznej prędkości.

Co sprawdzić, jeśli kwestionujesz pomiar?

Dokumenty i lupa do sprawdzenia pomiaru prędkości przy kwestionowaniu mandatu — ilustracja AI
Przy sporze o pomiar uporządkuj dokumenty dotyczące kontroli. Ilustracja AI z pustymi kartkami, nie wzór urzędowy.

Zamiast powoływać się wyłącznie na internetowe hasło o tolerancji, uporządkuj fakty dotyczące konkretnej kontroli:

  • zanotuj miejsce, czas, obowiązujące ograniczenie i pokazany wynik;
  • ustal rodzaj pomiaru oraz oznaczenie użytego urządzenia;
  • zachowaj doręczone dokumenty i korespondencję, a pytania o zapis pomiaru lub świadectwo legalizacji kieruj do organu prowadzącego sprawę;
  • przeczytaj pouczenie dotyczące proponowanego mandatu lub otrzymanego pisma.

RPO opisuje możliwość odmowy przyjęcia mandatu i rozstrzygnięcia sporu dowodowego przed sądem. Zwraca jednak uwagę na koszty postępowania. Sama odmowa nie gwarantuje ani odliczenia błędu, ani uniewinnienia. To ogólna informacja o problemie, nie ocena dowodów w Twojej sprawie. Jeśli mandat został już przyjęty, nie zakładaj, że nowa korespondencja ministerstwa automatycznie go uchyla.

Od kiedy mają obowiązywać nowe zasady?

W udostępnionym piśmie nie podano daty wejścia w życie takiej zmiany. Ministerstwo wskazuje projekt UD263 i zaznacza, że jego treść może się zmienić w toku dalszych prac. Rządowy wykaz opisuje go jako projekt ustawy. Dlatego ani daty listu, ani daty publikacji odpowiedzi RPO nie traktuj jako początku nowych zasad karania. Następny istotny krok to ostateczne przepisy i wskazany w nich termin obowiązywania.

Zobacz inne