3 września 2026 r. zacznie być stosowany nowy okres próbny dla części kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B. Najważniejsze zmiany to obowiązek zachowania absolutnej trzeźwości – 0,0‰, dodatkowe konsekwencje po przekroczeniu 12 punktów karnych oraz możliwość wydłużenia okresu próbnego po określonych wykroczeniach, informuje blogspalinowy.pl.
Wokół nowych przepisów pojawiło się jednak sporo nieścisłości. Jedna z najważniejszych dotyczy prawa jazdy od 17 lat. Ta możliwość nie startuje 3 września – obowiązuje już od 3 marca 2026 r. Wrześniowy termin dotyczy przede wszystkim uruchomienia przepisów o okresie próbnym.
Co więcej, z aktualnego brzmienia przepisów przejściowych wynika, że znaczenie może mieć nie tylko data 3 września, ale również 3 marca 2026 r. Dlatego osoby, które odebrały swoje pierwsze prawo jazdy kategorii B wiosną lub latem 2026 r., nie powinny zakładać, że nowe regulacje ich nie dotyczą.
Co dokładnie zmienia się 3 września 2026?
Pexels.
Licencja:
Pexels License.
Podstawą zmian jest ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dzienniku Ustaw pod poz. 1676. Część jej przepisów obowiązuje od 3 marca 2026 r., natomiast regulacje dotyczące okresu próbnego mają być stosowane po upływie kolejnych sześciu miesięcy, czyli od 3 września 2026 r.
Od tej daty kluczowe znaczenie będą miały przede wszystkim następujące zasady:
- okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kat. B,
- 0,0‰ alkoholu dla kierowcy znajdującego się w okresie próbnym,
- obowiązkowe praktyczne szkolenie po przekroczeniu 12 punktów karnych,
- możliwość wydłużenia okresu próbnego o kolejne dwa lata po określonych wykroczeniach,
- dodatkowe ograniczenia dla kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat.
„Okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B…”
art. 91 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu wynikającym z nowelizacji
Kogo obejmie okres próbny?
To jeden z najważniejszych punktów całej zmiany. Nie chodzi o wszystkich posiadaczy prawa jazdy ani o wszystkich „młodych kierowców” rozumianych jako osoby w młodym wieku. Kryterium stanowi przede wszystkim pierwsze uzyskanie prawa jazdy kategorii B.
| Sytuacja kierowcy | Okres próbny | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pierwsza kat. B uzyskana przed 3 marca 2026 r. | Co do zasady nie | Przepisy przejściowe wyłączają osoby, które uzyskały uprawnienia przed wejściem w życie nowelizacji. |
| Pierwsza kat. B uzyskana od 3 marca 2026 r., kierowca ma co najmniej 18 lat | 2 lata | Od 3 września zaczynają być stosowane regulacje rozdziału dotyczącego okresu próbnego. |
| Kat. B uzyskana między 17. a 18. rokiem życia | 3 lata, ale nie dłużej niż do 20. urodzin | Dodatkowo do ukończenia 18 lat obowiązują szczególne ograniczenia. |
| Wieloletni posiadacz kat. B | Nie | 3 września nie rozpocznie się automatycznie okres próbny dla wszystkich kierowców. |
Szczególnie istotna jest zmiana przepisu przejściowego dokonana ustawą z 23 stycznia 2026 r., opublikowaną jako Dz.U. 2026 poz. 180. Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem przepisów rozdziału 14 nie stosuje się do osób, które uzyskały uprawnienia przed wejściem w życie nowelizacji, czyli przed 3 marca 2026 r.
To oznacza, że 3 września nie należy traktować jako prostego „dnia odcięcia”, po którym dopiero nowo wydane prawa jazdy będą objęte okresem próbnym.
Prawo jazdy zdobyte między 3 marca a 2 września 2026 – co wtedy?
To prawdopodobnie najbardziej interesujący przypadek dla osób, które zdały egzamin w ostatnich miesiącach. Z aktualnego brzmienia ustawy wynika, że wyłączenie dotyczy osób, które zdobyły uprawnienia przed 3 marca 2026 r. Jednocześnie przepisy o okresie próbnym zaczynają być stosowane 3 września.
W praktyce oznacza to, że osoba, która po raz pierwszy uzyskała kategorię B np. 15 maja 2026 r., nie powinna zakładać, że uniknie nowych zasad tylko dlatego, że egzamin zdała przed 3 września. Sam okres jest przy tym liczony od dnia wskazanego w przepisach dla uzyskania danego uprawnienia, a nie od 3 września.
To szczegół ważny również z punktu widzenia długości okresu próbnego. Nie chodzi o automatyczne rozpoczęcie wszystkim zainteresowanym pełnych dwóch lub trzech lat od 3 września.
Ile trwa okres próbny po 3 września?
Ustawa przewiduje dwa podstawowe warianty:
- 2 lata – dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała kat. B po ukończeniu 18 lat;
- 3 lata – dla osoby, która uzyskała kat. B między 17. a 18. rokiem życia, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Druga zasada ma istotny skutek. Jeśli ktoś otrzyma prawo jazdy np. miesiąc przed 18. urodzinami, jego okres próbny nie będzie trwał pełnych trzech lat. Zakończy się najpóźniej w dniu ukończenia 20 lat.
0,0 promila dla młodego kierowcy – tu przepisy są jednoznaczne
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian jest wprowadzenie zasady absolutnego zera dla kierowców znajdujących się w okresie próbnym.
Art. 91 przewiduje zakaz kierowania pojazdem samochodowym przy stężeniu przekraczającym:
- 0,0‰ alkoholu we krwi,
- 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza,
- 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie.
Nie należy więc przenosić na kierowcę w okresie próbnym powszechnie znanego progu 0,2‰. W jego przypadku przepis ustanawia poziom zerowy.
Jeżeli następnego ranka po imprezie alkomat nadal pokazuje alkohol, kierowca objęty okresem próbnym nie ma tu „bezpiecznego marginesu” wynikającego z ogólnej granicy 0,2‰.
Pexels.
Licencja:
Pexels License.
Praktyczne szkolenie po 12 punktach – nie każdy musi je odbyć
W tej kwestii szczególnie łatwo o błędną informację. Nowe przepisy nie nakazują każdemu kierowcy w okresie próbnym automatycznego udziału w dodatkowym szkoleniu.
Obowiązek pojawia się wtedy, gdy kierujący w okresie próbnym przekroczy liczbę 12 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Mówiąc prościej: sam poziom 12 punktów nie jest jeszcze „przekroczeniem 12”.
Po spełnieniu tej przesłanki kierowca będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym. Ustawa przewiduje, że:
- szkolenie prowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy,
- ma ono formę ćwiczeń praktycznych,
- trwa 1 godzinę,
- opłata nie może być wyższa niż 500 zł,
- jego celem jest m.in. pokazanie zagrożeń wynikających z nadmiernej lub niedostosowanej prędkości oraz rozwijanie defensywnego stylu jazdy.
Co do zasady szkolenie trzeba ukończyć przed upływem 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Ustawa przewiduje również szczególny termin w sytuacji, gdy prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie dopiero po dłuższym czasie.
Informacja o przekroczeniu progu ma być przekazywana także użytkownikowi aplikacji mObywatel. Szczegółową podstawę prawną można sprawdzić bezpośrednio w tekście ustawy – art. 91 ust. 6–10.
Dwa wykroczenia mogą przedłużyć okres próbny
Punkty karne to niejedyny mechanizm przewidziany dla początkujących kierowców. Jeżeli w okresie próbnym kierowca popełni dwa wskazane w ustawie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, starosta może wydać decyzję powodującą:
- przedłużenie trwającego okresu próbnego o kolejne 2 lata albo
- nałożenie 2-letniego uzupełniającego okresu próbnego, jeżeli odpowiednie rozstrzygnięcie zapadnie już po jego zakończeniu.
Jeszcze poważniejsze naruszenia mogą prowadzić do cofnięcia uprawnień. Ustawa przewiduje m.in. konsekwencje za określone wielokrotne wykroczenia lub przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w okresie próbnym.
Okres próbny nie jest tylko okresem „obserwacji”. Konkretne naruszenia mogą realnie wydłużyć go o dwa lata albo doprowadzić do utraty uprawnień.
Prawo jazdy od 17 lat już obowiązuje. Co musi wiedzieć 17-latek?
Od 3 marca 2026 r. minimalny wiek dla prawa jazdy kategorii B został obniżony do 17 lat. Zmianę potwierdza również Ministerstwo Infrastruktury.
Nie jest to jednak pełna swoboda jazdy na takich samych zasadach jak u dorosłego kierowcy. Osoba, która uzyska kat. B między 17. a 18. rokiem życia:
- do ukończenia 18 lat może korzystać z tego prawa jazdy wyłącznie na terytorium Polski,
- przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy – ale nie dłużej niż do 18. urodzin – musi jechać w towarzystwie odpowiedniego pasażera siedzącego z przodu,
- do ukończenia 18 lat nie może wykonywać transportu drogowego rzeczy ani przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego,
- w okresie próbnym podlega zasadzie 0,0‰.
Kto może być opiekunem 17-letniego kierowcy?
Osoba siedząca na przednim fotelu musi spełniać łącznie kilka warunków. Powinna:
- mieć ukończone 25 lat,
- posiadać nieprzerwanie prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat,
- nie podlegać zakazowi prowadzenia pojazdów i nie mieć takiego zakazu w okresie ostatnich 5 lat,
- być trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.
Pełne wymagania wynikają z art. 8a ustawy o kierujących pojazdami. Można je sprawdzić bezpośrednio w oficjalnym tekście nowelizacji.
Czy od 3 września młody kierowca będzie miał limity 50/80/100 km/h?
Nie należy bezrefleksyjnie powtarzać tej informacji ze starszych poradników. W przepisach przywracających okres próbny, które mają być stosowane od 3 września 2026 r., nowe brzmienie art. 91 nie ustanawia osobnego zestawu limitów prędkości 50/80/100 km/h dla każdego kierowcy w okresie próbnym.
Takie wartości pojawiają się w starszych materiałach dotyczących wcześniejszych koncepcji okresu próbnego i dlatego nadal krążą w wynikach wyszukiwania. Aktualną podstawą powinien być jednak obowiązujący tekst ustawy, a nie stare opracowania.
To dobry przykład, dlaczego przy zmianach prawa drogowego sama data publikacji artykułu nie wystarcza – trzeba sprawdzić aktualne brzmienie przepisu.
Co z cofnięciem prawa jazdy na 5 lat?
W pakiecie zmian znalazł się również bardzo surowy mechanizm dla osób, które prowadzą pojazd mimo administracyjnego zatrzymania prawa jazdy. Nowe brzmienie art. 103 przewiduje w takim przypadku cofnięcie uprawnień na 5 lat.
Trzeba jednak oddzielić tę sankcję od wrześniowego okresu próbnego. Po korekcie przepisów dokonanej ustawą z 23 stycznia 2026 r. regulacja dotycząca tego pięcioletniego okresu nie została pozostawiona w grupie przepisów odroczonych do września. Informację o pięcioletnim cofnięciu uprawnień w ramach zmian obowiązujących od marca wskazywało również Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Nie jest więc prawidłowe przedstawianie wszystkich zmian z pakietu jako nowych dopiero od 3 września.
3 marca i 3 września 2026 – najważniejsze różnice
| Zmiana | Termin |
|---|---|
| Prawo jazdy kat. B od 17 lat | od 3 marca 2026 |
| Obowiązek jazdy 17-latka z doświadczonym pasażerem przez wskazany okres | od 3 marca 2026 |
| Zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h także na jednojezdniowej drodze dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym | od 3 marca 2026 |
| Okres próbny dla nowych kierowców kat. B | stosowany od 3 września 2026 |
| 0,0‰ podczas okresu próbnego | od 3 września 2026 w ramach okresu próbnego |
| Szkolenie po przekroczeniu 12 punktów w okresie próbnym | od 3 września 2026 |
| Wydłużenie okresu próbnego po określonych wykroczeniach | od 3 września 2026 |
Najczęstsze pytania o prawo jazdy od 3 września 2026
Czy każdy młody kierowca zostanie objęty okresem próbnym?
Nie. Sam młody wiek nie jest wystarczającym kryterium. Przepisy odnoszą się przede wszystkim do osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, z uwzględnieniem przepisów przejściowych i szczególnych przypadków ponownego uzyskania uprawnień.
Czy ktoś, kto zdał egzamin w lipcu 2026 r., uniknie okresu próbnego?
Nie należy tego zakładać. Aktualny przepis przejściowy wyłącza osoby, które uzyskały uprawnienia przed 3 marca 2026 r., a nie wszystkie osoby z prawem jazdy wydanym przed 3 września.
Czy 17-latek może już teraz zdobyć prawo jazdy?
Tak. Przepisy pozwalające uzyskać kategorię B od 17. roku życia obowiązują od 3 marca 2026 r. Do osiągnięcia pełnoletności obowiązują jednak dodatkowe ograniczenia.
Czy każdy nowy kierowca będzie musiał jechać na dodatkowe szkolenie?
Nie. Obowiązek praktycznego szkolenia z zagrożeń w ruchu drogowym powstaje, gdy kierowca w okresie próbnym przekroczy 12 punktów karnych.
Czy w okresie próbnym można mieć mniej niż 0,2‰ alkoholu?
Przepis dla kierowcy w okresie próbnym ustanawia limit 0,0‰. To osobna, bardziej restrykcyjna zasada.
Czy 3 września zmienią się zasady dla kierowcy, który ma prawo jazdy od kilku lat?
Sam fakt wejścia w kolejny etap zmian nie oznacza objęcia wieloletniego kierowcy okresem próbnym. Nowy mechanizm jest skierowany przede wszystkim do osób uzyskujących kategorię B po raz pierwszy oraz do szczególnych przypadków wskazanych w ustawie.
Jeśli śledzisz motorsport, sprawdź też, gdzie za darmo oglądać 4 Hours of Spa 2026 z udziałem Inter Europol Competition.
